Nhắc đến Vịnh Hạ Long, du khách thường mường tượng ngay đến hàng ngàn hòn đảo đá vôi kỳ vĩ muôn hình vạn trạng hay những hang động thạch nhũ lung linh, huyền ảo. Thế nhưng, ẩn mình giữa quần thể di sản thiên nhiên thế giới đồ sộ ấy còn có một viên ngọc quý mang đậm hơi thở văn hóa: làng chài Cửa Vạn. Không ồn ào, không khói bụi phố thị, nơi đây chào đón những tâm hồn yêu xê dịch bằng một nhịp sống êm đềm, tiếng gõ mạn thuyền lách cách và nụ cười chất phác của những người con xứ biển. Cùng Lalago dong buồm rẽ sóng, bắt đầu hành trình khám phá chi tiết từ A đến Z về ngôi làng cổ tích trên mặt nước này nhé!
Để hiểu được trọn vẹn sức hấp dẫn của địa danh này, trước tiên chúng ta cần ngược dòng thời gian để tìm hiểu về nguồn cội cũng như những dấu ấn đã làm nên tên tuổi của Cửa Vạn trên bản đồ du lịch quốc tế.
Làng chài Cửa Vạn nằm trong khu vực vùng biển lặng sóng, được bao bọc bởi dãy núi đá vôi hùng vĩ có tên là Va Giá. Về mặt hành chính, làng chài thuộc địa phận phường Hùng Thắng, thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh. Nơi đây cách bến thuyền du lịch Vịnh Hạ Long (cảng Bãi Cháy và cảng Tuần Châu) khoảng hơn 20km về phía Nam. Nhờ vị trí nằm lọt thỏm giữa những dãy núi đá vôi nhô lên từ mặt nước ngọc bích, Cửa Vạn được thiên nhiên ưu ái ban tặng một bến đỗ an toàn, kín gió, giúp tàu thuyền của ngư dân có thể neo đậu vững chãi trước những cơn giông bão.
Làng chài Cửa Vạn hiện nay là địa điểm thu hút khách du lịch khắp mọi miền Tổ quốc và cả du khách nước ngoài.
Theo các tài liệu ghi chép lại, làng chài Cửa Vạn có nguồn gốc từ hai làng chài cổ xưa là Giang Võng và Trúc Võng. Cùng với các làng chài khác như Ba Hang, Cặp Dè, Vung Viêng, Cửa Vạn là nơi cư trú của cộng đồng ngư dân đã gắn bó với vùng biển Hạ Long qua nhiều thế hệ. Trước đây, toàn bộ cuộc sống của người dân đều diễn ra trên những chiếc thuyền nan nhỏ bé. Biển cả là nhà, là nguồn sống, là nơi những đứa trẻ sinh ra và lớn lên cùng vị mặn mòi của gió biển.
Dù hiện nay, để bảo tồn di sản Vịnh Hạ Long và cải thiện chất lượng sống, chính quyền đã có các chính sách di dời phần lớn dân cư lên bờ, nhưng làng chài Cửa Vạn vẫn được giữ lại như một không gian bảo tồn văn hóa sống động. Một bộ phận ngư dân vẫn tiếp tục gắn bó với nghề chài lưới truyền thống, nuôi trồng thủy hải sản và tham gia vào các hoạt động phục vụ du lịch.
Nét đẹp lao động truyền thống của người dân làng chài Cửa Vạn
Không phải ngẫu nhiên mà cái tên làng chài Cửa Vạn lại vang danh khắp năm châu. Năm 2012, trang web du lịch uy tín thế giới Journeyeducation.com đã vinh danh Cửa Vạn trong top 16 ngôi làng cổ đẹp nhất thế giới. Điểm bình chọn này dựa trên sự kết hợp hoàn hảo giữa cảnh quan thiên nhiên tráng lệ, kỳ vĩ của Di sản Vịnh Hạ Long và nét đẹp văn hóa bản địa nguyên sơ, không bị lai tạp bởi quá trình đô thị hóa. Sự hòa quyện giữa con người nhỏ bé và thiên nhiên bao la tạo nên một bức tranh thủy mặc sống động, chạm đến trái tim của hàng triệu du khách quốc tế.
Làng Chài Cửa Vạn đẹp như một bức tranh khi nhìn từ trên cao
Đặt chân đến Cửa Vạn, du khách của Lalago sẽ ngay lập tức bị choáng ngợp và say đắm bởi những mảng màu tương phản nhưng lại vô cùng hài hòa của cảnh sắc nơi đây.
Khung cảnh tại Làng chài Cửa Vạn mang vẻ đẹp mộc mạc và yên bình, khác biệt hoàn toàn với nhịp sống trên đất liền. Nơi đây không có đường phố hay nhà cửa san sát, mà thay vào đó là những ngôi nhà nổi lênh đênh trên mặt nước xanh trong, phẳng lặng. Xung quanh là những dãy núi đá vôi cao lớn, phủ đầy cây xanh, tạo nên một không gian tự nhiên rộng mở và thoáng đãng.
Cảnh thiên nhiên thơ mộng của làng chài Cửa Vạn
Điểm nhấn thị giác mạnh mẽ nhất tại đây chính là hàng trăm ngôi nhà bè nhỏ xinh nổi lênh đênh trên mặt nước. Những ngôi nhà có diện tích chỉ khoảng 30 mét vuông, được dựng lên từ gỗ, tre nứa, lợp mái tôn hoặc lá, có phao hoặc thùng phi bên dưới để nâng đỡ toàn bộ sức nặng. Các ngôi nhà được buộc dây thừng nối sát vào nhau để tăng sự vững chãi, chống chọi lại sức gió của biển khơi.
Những ngôi nhà nổi là đặc trưng của làng chài
Rời xa tiếng còi xe inh ỏi, âm thanh chủ đạo ở làng chài Cửa Vạn là tiếng gõ mạn thuyền đuổi cá lúc ban mai, tiếng mái chèo khỏa nước nhịp nhàng và tiếng cười đùa ròn rã của lũ trẻ con da đen nhẻm vì nắng gió. Bạn sẽ dễ dàng bắt gặp hình ảnh những người phụ nữ miệt mài vá lưới bên hiên nhà, những ngư dân lực lưỡng đang gỡ những mẻ cá tươi rói rạng sáng, hay những chiếc thuyền nan nhỏ xíu bồng bềnh chở đầy hàng hóa nhu yếu phẩm len lỏi giữa các nhà bè như một phiên chợ nổi thu nhỏ.
Cuộc sống sinh hoạt bình dị của người dân nơi đây
Lalago tin rằng, Cửa Vạn không chỉ là nơi để ngắm nhìn, mà là nơi để bạn thực sự bước vào và sống cùng những trải nghiệm đậm chất biển cả.
Để len lỏi vào từng ngóc ngách của ngôi làng, phương tiện tuyệt vời nhất chính là chèo thuyền kayak hoặc ngồi trên những chiếc đò nan do chính những người phụ nữ làng chài chèo lái. Tự tay khỏa mái chèo trên mặt nước trong vắt, bạn có thể ngắm nhìn cận cảnh đàn cá nhỏ tung tăng bơi lội ngay dưới mạn thuyền, len qua những khu nhà bè, thong dong tận hưởng luồng gió biển mát rượi.
Du khách thích thú tham quan làng chài bằng thuyền
Một điểm dừng chân đặc biệt tại đây là Trung tâm Văn hóa nổi Cửa Vạn – mô hình trung tâm văn hóa nổi đầu tiên dành cho cộng đồng ngư dân vạn chài tại Việt Nam. Nơi đây trưng bày hàng trăm hiện vật khảo cổ, phương tiện, ngư cụ đánh bắt truyền thống của người dân Hạ Long từ xưa đến nay..
Trung tâm Văn hóa nổi Cửa Vạn là “bảo tàng nổi” trên Vịnh
Sự hiếu khách, nụ cười hiền hậu của người dân Cửa Vạn là thứ đặc sản vô giá. Bạn sẽ có cơ hội ngồi lại cùng ngư dân trên những chiếc bè nổi, nhâm nhi chén nước chè xanh, nghe họ kể những câu chuyện truyền thuyết về Vịnh Hạ Long, về những đêm ra khơi giông bão. Đặc biệt, nếu may mắn đến vào những dịp lễ hội, du khách còn được thưởng thức những làn điệu hát đúm, hát giao duyên, hát chèo đường.
Du khách ghé thăm vào mùa lễ có cơ hội được trải nghiệm làn điệu hát đúm, hát giao duyên, hát chèo đường.
Chắc chắn rồi, bạn không thể rời đi mà thiếu những bức ảnh sống ảo để đời. Hãy chọn những góc máy bao quát cả mảng màu rực rỡ của các ngôi nhà nổi, hoặc chụp cận cảnh những nụ cười rạng rỡ của trẻ em làng chài.
Non xanh nước biếc tuyệt đẹp tại những làng chài Cửa Vạn
Làng chài nằm khá xa đất liền, do đó hành trình di chuyển sẽ đòi hỏi một chút lên kế hoạch trước. Hiện nay, để đến được làng chài Cửa Vạn, du khách có thể lựa chọn các phương thức sau:
Để hành trình khám phá trọn vẹn và tránh được những bỡ ngỡ không đáng có, Lalago đã tổng hợp sẵn cho bạn những kinh nghiệm thiết thực nhất:
Vịnh Hạ Long mang đặc trưng khí hậu miền Bắc với 4 mùa rõ rệt. Tuy nhiên, thời điểm vàng để thăm làng chài Cửa Vạn là:
Hành trình khám phá Vịnh Hạ Long theo tuyến sẽ đưa bạn qua nhiều địa danh nổi tiếng khác, hãy kết hợp chúng để có một chuyến đi phong phú:
Nếu bạn yêu thích nét văn hóa vạn chài, có thể kết hợp tham quan làng chài Vung Viêng (nằm trên tuyến số 4). Nơi đây mang vẻ đẹp hoang sơ, yên bình không kém cạnh Cửa Vạn và nổi tiếng với nghề nuôi cấy ngọc trai. Bạn có thể tận mắt xem quy trình mổ trai lấy ngọc vô cùng thú vị.
Làng chài Vung Viêng là ngôi làng nổi tồn tại qua nhiều thế hệ
Nằm trên đảo Đầu Gỗ, Động Thiên Cung được ví như một cung điện tráng lệ dưới lòng đất. Cửa hang nằm trên cao, bên trong là không gian rộng lớn với hàng vạn khối thạch nhũ mang đủ hình dáng sinh động như long, ly, quy, phượng,… dưới ánh đèn màu lộng lẫy.
Động Thiên Cung được ví như một cung điện lộng lẫy
Gắn liền với truyền thuyết Rùa Vàng giúp vua Lê Lợi đánh giặc, Động Kim Quy mang một vẻ đẹp u tịch và huyền bí. Bên trong động có một dòng suối nhỏ chảy róc rách quanh năm, nhũ đá mang hình dáng như những chiếc cọc gỗ trong trận chiến Bạch Đằng lịch sử.
Động Kim Quy nổi tiếng với truyền thuyết về rùa vàng
Nếu bạn có một kỳ nghỉ dài ngày hơn, từ khu vực Hạ Long, bạn có thể tiếp tục di chuyển ra đảo Quan Lạn. Trái ngược với Vịnh Hạ Long chủ yếu là núi đá, Quan Lạn sở hữu những bãi biển trải dài cát trắng mịn màng như bãi Minh Châu, bãi Sơn Hào, nước biển trong vắt nhìn thấu đáy, cực kỳ lý tưởng để tắm biển và nghỉ dưỡng.
Đảo Quan Lạn xanh ngát giữa trời bát ngát
Vì làng chài nằm lênh đênh trên biển và cách xa đất liền, du khách sẽ có hai xu hướng lưu trú chính:
Để khép lại cẩm nang này, Lalago sẽ giải đáp nhanh những câu hỏi mà nhiều du khách thường băn khoăn nhất:
Việc tham quan làng chài không thu vé riêng lẻ. Chi phí này đã được bao gồm trọn gói trong giá Vé tham quan Vịnh Hạ Long Tuyến số 3 (cộng với vé đò nan hoặc kayak nếu bạn có nhu cầu trải nghiệm thêm).
Thời gian lý tưởng để dạo quanh làng chài, tham quan Trung tâm Văn hóa nổi, chèo thuyền và giao lưu với người dân thường rơi vào khoảng 1.5 đến 2 tiếng đồng hồ. Thời gian này đủ để bạn cảm nhận được nhịp sống chậm rãi và lưu lại những khung hình đẹp nhất.
Hiện tại, vì các lý do liên quan đến quy định bảo tồn di sản Vịnh Hạ Long, bảo vệ môi trường và đảm bảo an toàn, du khách không được phép lưu trú ngủ lại qua đêm trực tiếp bên trong các nhà bè của ngư dân. Thay vào đó, bạn có thể lựa chọn dịch vụ ngủ đêm trên các du thuyền du lịch cao cấp được cấp phép neo đậu gần khu vực làng chài.
Bức tranh thiên nhiên kỳ vĩ pha trộn cùng nét đẹp văn hóa vạn chài lâu đời đã biến làng chài Cửa Vạn trở thành một nét chấm phá độc nhất vô nhị trên Vịnh Hạ Long. Đến đây không chỉ là một chuyến đi ngắm cảnh, mà còn là một hành trình chữa lành, tìm về những giá trị nguyên sơ và bình dị nhất của cuộc sống.
Hãy để Lalago đồng hành cùng bạn trong chuyến hải trình sắp tới, vạch ra những lịch trình tối ưu nhất để bạn có thể chạm tay vào vẻ đẹp của ngôi làng cổ tích giữa đại dương này nhé!
